راهِ آزادی از حاکمیت قانون می‌گذرد

بنیان تلاشی است برای پاسخ به یک مسئلهٔ بنیادین: چگونه می‌توان از پراکندگی، بی‌اعتمادی، رقابت‌های فرساینده و خطر انحصار عبور کرد و برای گذار دموکراتیک، قواعدی روشن، برابر و قابل بررسی ساخت؟

این پروژه می‌کوشد گفت‌وگو دربارهٔ ائتلاف، گذار و تأسیس نظم جدید را از سطح شعار و آرزو، به سطح اصول، قواعد، سازوکارها و متن‌های قابل نقد منتقل کند.

هدف و رویکرد

بنیان چه مسئله‌ای را هدف گرفته است؟

بنیان از این تشخیص آغاز می‌کند که بخش مهمی از بن‌بستِ اپوزیسیون فقط از سرکوب یا اختلاف‌های سیاسی ناشی نمی‌شود؛ بلکه از نبودِ قواعد مشترک و قابل اعتماد برای ائتلاف، محدودسازی قدرت، تأسیس نظم جدید، و عبور قانونمند از وضع موجود نیز ناشی می‌شود.

هدف اصلی بنیان

  • حرکت دادنِ گفت‌وگو دربارهٔ ائتلاف و گذار از سطح شعار به سطح قاعده و طراحی
  • نشان دادنِ امکانِ صورت‌بندیِ روشنِ یک گذار ضدانحصار و قانونمند
  • فراهم کردنِ متن‌هایی برای سنجش، مقایسه، نقد و توسعهٔ ایده‌ها
  • تقویت گفتمانِ «گذار قانونمند» در اپوزیسیون ایران

رویکرد بنیان

  • اعتماد به قاعده و سازوکار، نه صرفاً به اشخاص و وعده‌ها
  • تکیه بر بی‌طرفیِ رویه‌ای، نه تحمیلِ یک نتیجهٔ از پیش‌تعیین‌شده
  • مهارِ قدرت از همان آغازِ گذار، نه پس از استقرار نظم جدید
  • طراحیِ ضدتسخیر برای رقابت، نظارت، و مشارکت عمومی
خروجی‌های پروژه

بنیان از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

بیان فشردهٔ اصول

منشور گذار قانونمند

منشور گذار قانونمند، اصول پایه‌ای را صورت‌بندی می‌کند که هر گذار دموکراتیک باید به آن‌ها وفادار بماند: حاکمیت قانون، رقابت برابر، مشارکت مؤثر، نظارت مستقل، شفافیت، عدالت مبتنی بر قانون، و تداوم حق انتخاب.

صورت‌بندی تفصیلی سازوکارها

چارچوب حقوقی گذار

چارچوب حقوقی گذار، تلاش می‌کند اصول کلی را به مجموعه‌ای از قوانین، پروتکل‌ها، نهادها و روندهای قابل بررسی تبدیل کند؛ از ائتلاف‌سازی و دولت موقت تا نظارت، شفافیت، انتخابات، عدالت انتقالی و تأسیس قانون اساسی.

اهمیت پروژه

بنیان چگونه به گذار دموکراتیک کمک می‌کند؟

۱

تبدیلِ مسئله به زبان مشترک

بنیان می‌کوشد برای مسئلهٔ گذار، واژگان و معیارهای مشترک بسازد؛ تا نیروهای مختلف بتوانند دربارهٔ قواعد مسیر، نه فقط دربارهٔ اشخاص و نتایج مطلوب خود، گفت‌وگو کنند.

۲

کاهشِ بی‌اعتمادی از راه قاعده

بسیاری از ترس‌های سیاسی، از حذف شدن تا قبضه شدنِ فرآیند، فقط با دعوت اخلاقی حل نمی‌شوند. بنیان این ترس‌ها را جدی می‌گیرد و برای آن‌ها پاسخ نهادی و رویه‌ای جست‌وجو می‌کند.

۳

فراهم کردنِ متن برای نقد

این پروژه می‌خواهد ایده‌ها را در معرض بررسی قرار دهد، نه اینکه صرفاً موضع بگیرد. منشور و چارچوب حقوقی می‌توانند جداگانه خوانده، نقد، اصلاح و توسعه داده شوند.

برای نقد و گفت‌وگو

برای نقد، پرسش، و گفت‌وگو دربارهٔ بنیان

اگر پرسش، نقد، یا پیشنهادی دارید، می‌توانید از طریق فرم تماس آن را ارسال کنید. این مجموعه برای بررسی عمومی، نقد مستند، و روشن‌تر شدنِ گفت‌وگو دربارهٔ ائتلاف و گذار قانونمند منتشر شده است.